Soms vallen er ineens weer wat puzzelstukjes op zijn plaats!
Ik kijk regelmatig op de site van het archief van Amsterdam. Gisteren zag ik ineens dat de eerste vrouw van mijn overgrootvader in ‘de bijzondere registers’ voor kwam.
Dat moest nader onderzocht worden…
Zie ik tot mijn verbazing dat ze de laatste 6 jaren tot haar dood in 1913 heeft doorgebracht in het Stedelijk Armenhuis aan de Roetersstraat nr 2.
Dus snel de scan bekeken die bij die vermelding hoorde:
Het stedelijk armenhuis was bedoeld voor de verpleging van ongeneeslijk zieke arme ouderen en ‘idioten’ volgens wikipedia over het Sarphatihuis!
Onder die naam is het nu bekend.
Ik wist al eerder, uit een ander archief van doodsoorzaken, dat ze was overleden in de Roetersstraat 2 aan ‘hersenverweking’ :
Maar verder had ik het niet in een context kunnen plaatsen.
Ze was niet thuis overleden.
We hadden het idee dat ze mogelijk ziekelijk was. De straat had ik toen gegoogeld, maar niets gevonden.
Wij dachten aan een ziekenhuis oid op dat adres.
Ik heb toen nagevraagd aan een arts in opleiding: deze doodsoorzaak (vrij vertaald: hersenwerweking) zou iets kortdurends geweest kunnen zijn, maar ook iets van enkele jaren. In ieder geval: een serieuze hersenaandoening waaraan ze was overleden op 63 jarige leeftijd. Ze was trouwens 10 jaar ouder dan haar man Jan Hendrik van Teffelen.
Mijn overgrootmoeder Leentje, de 2e mevrouw van Teffelen, woonde al sinds 1906 als dienstmeisje bij hun in huis, waarschijnlijk om voor de kinderen te zorgen namen we aan.
Want een arme suikerbakker/bakker/broodbezorger had normaal geen inwonend dienstmeisje. Dus mogelijk was zijn eerste vrouw ziekelijk en was er daarom een huishoudster nodig.
We wisten dat 1 maand ná het overlijden van de eerste mevrouw van Teffelen-Rikmanspoel dat mijn overgrootvader trouwde met Leentje Ottenhof. De huishoudster. Mijn overgrootmoeder. En dat ze straatarm waren.
En dat ze kennelijk goed omging met de kinderen uit het eerste huwelijk, die zo’n 30 jaar ouder waren dan mijn opa van Teffelen en zijn zus die uit dat huwelijk werden geboren.
Dus de ontdekking dat ze in het armenhuis was overleden vroeg natuurlijk om meer actie van mijn kant!
Via de inventarissen kwam ik er achter dat er ook een archief was van het armenhuis, en daar vond ik haar inschrijving terug in het inschrijfboek:
Toen kwam ik er achter dat ze gescheiden was van tafel en bed van Jan Hendrik van Teffelen en dat hij bij zijn moeder (die al heel jong weduwe was) inwoonde met zijn kinderen.
Ik wist wel dat Jan Hendrik inderdaad bij zijn moeder E.M. van Teffelen – de Winter had ingewoond, maar ook dat had ik toen niet helemaal kunnen duiden. Vanwege armoede was onze gedachte.
ik moet nog eens nakijken wat er daar precies vermeld staat over zijn vrouw. Of daar nog data staan. helaas is er volgens mij een ‘gat’in de bevolkingsadministratie in de periode na 1893 in Amsterdam.
En als ze inderdaad officieel van tafel en bed waren gescheiden, dan zijn ze toch ook bij een notaris geweest daarvoor?
Waren ze nooit gescheiden omdat ze beiden RK waren en het een taboe was om te scheiden? Hoe lang waren ze dan al uit elkaar?
Dus genoeg nog om uit te zoeken in de toekomst. 🙂
Er vallen in ieder geval weer wat puzzelstukjes op hun plaats.
hieronder nog een paar foto’s van het armenhuis in Amsterdam ongeveer uit die periode: (bron: Beeldbank Archief Amsterdam, rechtenvrije foto’s)
bewoonsters van het armenhuis.